[00:01] Introductie van de podcast
Ferdi den Bakker: Welkom bij de podcast Tussen de Stellingen van Warehouse & Logistiek. Mijn naam is Ferdi den Bakker en vandaag gaan we het hebben over intralogistieke automatisering. Mijn gast in deze podcast is Peter De Henau, Managing Director België en Nederland bij SSI Schäfer. Peter is meer dan 30 jaar actief in de sector van material handling en de intralogistiek. Hij heeft een ingenieursachtergrond. SSI Schäfer zelf is een integrator, leverancier van allerlei middelen die nodig zijn om een intralogistieke operatie te runnen met oplossingen voor opslag, orderverzameling en transport. Welkom Peter.
Peter De Henau: Welkom, graag gedaan. Een genoegen hier te zijn.
[00:52] Dilemma 1 – Is automatisering door arbeidsschaarste noodzakelijk?
Ferdi den Bakker: Ik wil jou drie dilemma’s voorleggen Peter. Het zou fijn zijn als je per stelling kort een antwoord kunt geven en dan bespreken we die straks wat uitgebreider. Er is sprake van een grote arbeidsschaarste, technisch en operationeel. Ondernemers staan voor het dilemma wat ze daarmee moeten. Is het door de arbeidsschaarste nu echt tijd om een stap te zetten naar automatisering?
Peter De Henau: Ik denk het wel. Ik zie meer en meer klanten die de dag van vandaag daarmee kampen en dus inderdaad op het keerpunt zitten van: ga ik mechaniseren en automatiseren of niet. En bij gevolg ontstaan daardoor nieuwe projecten.
[01:27] Dilemma 2 – Automatisering is duur
Ferdi den Bakker: Dan het tweede dilemma. Als ondernemers nadenken over automatisering hebben ze al snel het gevoel dat dat om heel veel geld gaat. Is dat gevoel juist?
Peter De Henau: Dat gevoel is niet juist. Ik denk dat er vandaag de dag kleinere schaalbare oplossingen op de markt zijn om bepaalde bedrijfsprocessen of logistieke processen te mechaniseren. Inderdaad, vroeger was het gevoel dat als je naar een full-blown automatisering gaat dat dat veel geld kost. Dat kost nog steeds veel geld, maar voor specifieke processen heb je vandaag de dag wel leuke technologieën die haalbaar zijn voor meerdere partijen.
[02:09] Dilemma 3 – De juiste technologie kiezen
Ferdi den Bakker: En dan het derde punt. Hoe pak je het aan? Welke technologie is geschikt voor welke specifieke situatie? Er zijn heel veel systemen beschikbaar voor opslag en picking, maar wat is nou de juiste keuze?
Peter De Henau: Dat is inderdaad een uitdaging van de laatste jaren. Laat ons zeggen dat er heel veel nieuwe spelers zijn bijgekomen. Dat je een onderscheid moet maken tussen firma’s die één bepaalde technologie of één bepaalde oplossing aanbieden. En dan integratoren die eigenlijk totaaloplossingen aanbieden en kunnen putten uit verschillende technologieën. De keuze van wat je doet is heel belangrijk en start eigenlijk vanuit het kennen van het proces, maar ook de data. Alles start met data om te weten welke technologie beschikbaar is voor welke probleemstelling.
[03:04] Is automatisering altijd haalbaar?
Ferdi den Bakker: Thema automatisering van logistieke concepten, intralogistieke automatisering. Is dat een haalbare kaart? Hoe ver kun je of moet je gaan als bedrijf als je voelt dat je geen keus hebt en dat je toe moet naar automatisering, bijvoorbeeld door arbeidsschaarste?
Peter De Henau: Ik denk dat je de juiste partijen onder de arm moet nemen om op basis van die data en op basis van jouw processen te gaan kijken wat een haalbare kaart is en waar je een return op kunt draaien. Dat start eigenlijk met goed die processen te doorgronden en dan vanuit de data – dat doen wij dan vanuit een inbound file of een outbound file en een stock master data file – te gaan kijken en een soort material flow diagram te destilleren. Dan zie je direct welk deel van het proces voor mechanisering haalbaar is. Daarna is het een keuze van welke technologie je daar tegenover zet. Uiteraard zal een multinational met heel veel throughput en opslag een veel groter project hebben dan een MKB-bedrijf waar je bijvoorbeeld juist een pickingproces moet automatiseren of mechaniseren.
[04:25] Arbeidsschaarste in de praktijk
Ferdi den Bakker: Wat merk jij in de markt? Arbeidsschaarste is niet van gisteren, maar het is een jaar of vier, vijf geleden echt begonnen te piepen en kraken. Hoeveel meer druk legt dat op bedrijven om nu naar automatisering te kijken?
Peter De Henau: Dat is moeilijk te zeggen. Dat is een beetje afhankelijk van de sector. Je hebt eigenlijk twee types van schaarste. Je hebt de schaarste van operatoren. Die wordt soms ingevuld met goedkopere arbeidskrachten, maar ook dat heeft zijn limieten. Het is elke keer opnieuw mensen opleiden en in die operaties laten draaien. Dus daar is nood aan eenvoudige en begrijpbare processen. Daarnaast is er ook de technische schaarste. Technische profielen zijn nog moeilijker te vinden. Dat gaat eigenlijk een beetje tegen mechanisering in, om eerlijk te zijn. Want je gaat goedkope pickers vervangen door een machine, maar een machine vraagt onderhoud en kennis. Dus je gaat aan de ene kant arbeidsschaarste in het operationele aanpakken, maar je hebt dan een aantal andere, minder maar technische profielen nodig.
[05:53] Onderhoud en resident sites
Ferdi den Bakker: Daar heb je de leverancier voor toch, om je daarbij te helpen?
Peter De Henau: Inderdaad. Er zijn oplossingen waarbij integratoren het volledige technische en operationele beheer van installaties overnemen. Dan ga je naar wat wij resident sites noemen. Daarbij zitten er echt mensen van Schäfer op de site die de installatie volledig onderhouden en de eerste lijn van support doen. Zo hoeft de klant enkel operationele mensen te hebben. Uiteraard moeten wij die mensen ook vinden, want we vissen in dezelfde vijver. Maar wij kunnen wel garanties geven dat de mensen aanwezig zijn en dat de performance van de installatie gegarandeerd blijft.
[06:44] Starten met automatisering: data als basis
Ferdi den Bakker: Het klinkt aantrekkelijk om met automatisering een gebrek aan mensen op te lossen of flexibeler te werken. Maar hoe weet je wat je nodig hebt? Hoe start je met automatisering? Je had het al over data als basis.
Peter De Henau: Ja, data. Je zou soms verbaasd staan hoeveel bedrijven nog een gebrek aan data hebben. Het begint met de masterdata van wat je in je magazijn hebt liggen: de stock keeping units, de SKU’s. Daarnaast heb je aanleveringen in je magazijn en uitleveringen. Dat noemen wij een inbound file en een outbound file. In die outbound file analyseren wij de orderprocessen op dagbasis, op uurbasis en op piekdagen, denk bijvoorbeeld aan Black Friday. Daaruit destilleren we een material flow diagram. Daarin kijk je naar het magazijn als blok waar goederen binnenkomen als pallets of dozen en weer vertrekken naar een pickpost of opnieuw naar opslag. Al die flows brengen wij in kaart en op elk punt kijken we hoe we dat kunnen mechaniseren.
[08:08] Technologie vergelijken
Peter De Henau: Wat belangrijk is voor ondernemers die hier niet in thuis zijn, is zich laten begeleiden door bedrijven zoals Schäfer, maar ook door consultants. Belangrijk is dat je de horizon openhoudt en met partijen praat die verschillende technologieën kunnen bekijken. Je hebt leveranciers die één oplossing verkopen en integratoren die meerdere oplossingen naast elkaar kunnen leggen. Consultancy betekent dat je verschillende opties naast elkaar zet. Elke oplossing heeft een investeringskost en een operationele kost. Hoe hoger de investering, hoe lager mogelijk de operationele kost en omgekeerd. Dat vraagt een nauwe samenwerking met de klant: waar staat hij vandaag en waar wil hij staan binnen drie, vier of vijf jaar? Dat is vaak moeilijk te voorspellen, maar het is wel de horizon waar je rekening mee moet houden.
[09:14] Sectoren waarin automatisering wordt toegepast
Ferdi den Bakker: Jullie bedienen heel veel bedrijven in verschillende sectoren. Kun je daar een paar uitlichten van bedrijven of sectoren die jullie nadrukkelijk bedienen?
Peter De Henau: Ja, binnen Schäfer hebben wij uiteraard opportuniteiten die langskomen waar je niet echt over sectoren praat. Maar daarnaast hebben wij ons ook gespecialiseerd met aparte teams die centraal zitten bij Schäfer. Die zijn er voor retail, alles wat met retail en e-commerce te maken heeft, voor pharma en healthcare, voor fashion en last but not least productielogistiek. Dat zijn teams waar wij als lokale organisatie op kunnen terugvallen. Dat zijn teams die de markt volgen en kijken naar de tendensen en wereldwijd inzicht hebben in waar grote retailers mee bezig zijn. Als we over grote retailers spreken, praten we over de Aholds, de Lidls en de Aldi’s van deze wereld. In pharma en healthcare zijn er in Nederland en België verschillende distributiecentra. In productielogistiek zitten we onder andere veel in diepvrieslogistiek, maar ook bij producenten van groenten en dergelijke. Eigenlijk alles wat productie is, daar hebben wij installaties gebouwd.
[10:40] Verschillen tussen logistieke sectoren
Ferdi den Bakker: Kun je ook typische kenmerken van die sectoren benoemen? Worden goederen bijvoorbeeld verplaatst op pallets, in dozen of via itempicking?
Peter De Henau: Productielogistiek grenst vaak aan productielijnen. Dan krijg je relatief weinig referenties die in grote batches geproduceerd worden en vaak op pallets worden opgeslagen. Als je de keten bekijkt, begint die vaak bij productielogistiek. Dat kan bijvoorbeeld Coca-Cola zijn, een industriële bakkerij of een industriële groenteverwerker. Dat wordt meestal op pallets gestapeld. Die pallets gaan dan naar de retailer. In retail gaat men veel meer op doosniveau werken. Daar worden pallets afgestapeld en in een ander type mechanisering verwerkt. In productielogistiek zie je vaak palletwarehouses. In retail krijg je een combinatie van palletwarehouses en light-goods-magazijnen, dus dozen- en bakkenmagazijnen. Die worden vervolgens naar winkels verzonden. Ga je nog verder richting e-commerce, dan krijg je itempicking. Jij en ik bestellen bijvoorbeeld drie glazen bij bol.com en die worden afzonderlijk gepickt. Dat noemen we piece picking. In pharma en healthcare werk je met kleine doosjes. Daar zie je ook weer pallets bij de producent, maar distributie naar apotheken gebeurt vaak op doosniveau. Fashion heeft nog een extra dimensie. Veel kleding wordt geproduceerd in Turkije of Aziatische landen en komt vaak losgeladen in containers aan. Die moeten dan via dozen worden afgestapeld op pallets. Daarna gaan ze naar palletopslag of naar systemen met hanging garments, waarbij kleding aan hangers wordt opgeslagen en verdeeld. Dat zijn allemaal technologieën die vaak hetzelfde zijn, maar op een andere manier worden toegepast afhankelijk van het logistieke probleem.
[12:57] Het belang van advies bij automatisering
Ferdi den Bakker: Jullie weten wat bedrijven nodig hebben om een logistieke operatie efficiënt te maken en jullie geven advies. Hoe belangrijk is dat advies voor bedrijven die nadenken over automatisering?
Peter De Henau: Dat hangt af van het type bedrijf. Heb je te maken met een volwassen bedrijf of met een bedrijf dat zijn eerste stappen zet? Er zijn tegenwoordig veel technologieën en oplossingen die elkaar overlappen. De laatste jaren zie je die overlap steeds meer. Vroeger hadden we bijvoorbeeld in de palletwereld enkel een enkel-diep en een dubbel-diep magazijn. Vandaag heb je multi-diep magazijnen, shuttle-systemen en verschillende varianten daarvan. Die complexiteit wordt groter. In het segment van light goods, waar we met dozen en bakken werken, zie je dezelfde evolutie. Daar kijken we vaak naar twee zaken: hoeveel referenties er op voorraad zijn en hoe snel er gepickt moet worden. Daar overlappen verschillende technologieën elkaar. Voor een klant wordt het dan moeilijk om een keuze te maken. Ik had een klant die op LogiMAT rondliep en zei: ik zie hier overal AMR’s, robots en pickingoplossingen. Ik zou bij god niet weten hoe ik moet beginnen om een keuze te maken. Daarom is het belangrijk om advies te krijgen van partijen die meerdere technologieën naast elkaar kunnen zetten.
[14:40] Praktijkvoorbeelden laten zien
Ferdi den Bakker: Je kunt klanten meenemen naar een voorbeeldbedrijf om te laten zien hoe jullie iets hebben ontwikkeld voor klant X of Y, zodat ze het in de praktijk kunnen zien. Gebeurt dat vaak?
Peter De Henau: Als het van ons afhangt, zoveel mogelijk. In gemechaniseerde en geautomatiseerde systemen blijft verkoop vaak een beetje lucht. Je praat over concepten, oplossingen en data, maar het is moeilijk tastbaar te maken. Daarom proberen wij klanten mee te nemen naar ons demo center in Giebelstadt in Duitsland. Daar staan al onze technologieën en kunnen ze alles bekijken. Daarnaast proberen we onderweg referentiebezoeken te organiseren bij klanten waar een operatie draait die lijkt op wat de nieuwe klant wil doen.
[15:39] Kostenbesparing en ROI
Ferdi den Bakker: In Nederland en België speelt vaak ook de vraag hoe bedrijven kunnen besparen, terwijl ze tegelijkertijd dezelfde of betere kwaliteit willen leveren en investeringen willen terugverdienen. Hoe kijk jij daartegenaan? Is automatisering kostbaar of valt het eigenlijk mee?
Peter De Henau: Dat hangt af van het type automatisering. Er zijn mechaniseringsoplossingen die zich binnen drie jaar kunnen terugverdienen. Maar dat terugverdieneffect zit niet alleen in personeelsbesparing. In veel magazijnen gebeuren nog steeds veel pickfouten. Klanten krijgen verkeerde producten of verkeerde aantallen geleverd. Dat leidt tot retourstromen en extra kosten. Mechanisering helpt om producten op tijd, in de juiste hoeveelheid en met de juiste kwaliteit bij de klant te krijgen. Dat wordt vaak onderschat. Het gaat dus niet alleen om FTE-besparing, maar ook om kwaliteit en betrouwbaarheid in de levering.
[17:06] Klanten overtuigen van automatisering
Ferdi den Bakker: Moet je potentiële klanten nog vaak overtuigen van het nut van automatisering, bijvoorbeeld bij oplossingen zoals AGV’s of AMR’s?
Peter De Henau: Meestal komen klanten al met een concrete probleemstelling bij ons. Ze vragen wat er mogelijk is om dat probleem op te lossen. Dan moeten we hen vaak overtuigen van de betrouwbaarheid van de systemen. Mechanisering blijft een machine en klanten willen zeker weten dat die betrouwbaar is en dat de doelstellingen gehaald worden: betere kwaliteit, op tijd leveren en voldoende capaciteit. Als klanten de stap nog niet hebben gezet, kunnen we met data aantonen wat mogelijk is. Als je bijvoorbeeld 10.000 picks per dag doet met tientallen mensen in een magazijn, dan kun je met een goede berekening laten zien wat de return is. Als ondernemers die return zien, zijn ze vaak bereid om daarin mee te gaan.
[18:44] Schaarste aan ruimte en energie
Ferdi den Bakker: Er zijn ook verschillende vormen van schaarste. Arbeidsschaarste is er één. Industrieruimte heb je ook eerder aangestipt. Is dat ook een belangrijke reden om te automatiseren?
Peter De Henau: Ja, dat klopt. De dag van vandaag krijg je niet alleen schaarste in arbeid, maar ook in ruimte. Je ziet nog heel veel magazijnen die laag gebouwd zijn, terwijl je met moderne systemen tot 40 of 45 meter hoog kunt bouwen. Als je dan kijkt naar de verhouding tussen kubieke meters en vierkante meters, dan zie je dat er nog veel potentieel is. Daarnaast ontstaat er ook een andere vorm van schaarste, namelijk elektriciteit. Er zijn bedrijven die vandaag niet de nodige elektriciteit of power krijgen om een mechanisering te doen. Dat begint ook in België te spelen, niet alleen in Nederland. Het is dus ook aan ons als leverancier om technologieën te ontwikkelen die daar rekening mee houden, bijvoorbeeld door gelijktijdigheidsfactoren te beperken of door meer met batterijgedreven systemen te werken.
[20:20] Energieverbruik van automatiseringssystemen
Ferdi den Bakker: Kun je daar voorbeelden van geven? De ene vorm van automatisering verbruikt duidelijk minder energie dan de andere?
Peter De Henau: Ja, dat klopt. Je moet eerst kijken naar de juiste technologie voor de juiste probleemstelling. Maar er zijn duidelijke verschillen. Ik maak vaak de vergelijking tussen een kraansysteem dat honderden kilo’s of zelfs tonnen moet bewegen om een pallet van bijvoorbeeld 800 kilo te verplaatsen, en shuttle-technologie waarbij een veel lichter systeem wordt gebruikt. Een shuttle kan bijvoorbeeld 450 kilo wegen om een pallet te verplaatsen, terwijl een kraan al snel vier of vijf ton weegt. Hetzelfde zie je in systemen voor dozen of bakken. Daar kun je kiezen tussen miniloadkranen of AMR-systemen die lichter zijn en vaak batterijgedreven werken. Dat maakt een groot verschil in energieverbruik.
[21:40] Hoe ver vooruit moet je kijken bij automatisering
Ferdi den Bakker: Als het gaat om investeren in automatisering en inspelen op schaarste, hoe ver moet je vooruit kijken om zo’n investering te rechtvaardigen?
Peter De Henau: De doorlooptijd van een project ligt meestal tussen acht tot tien maanden en drie jaar. Voor zware automatisering kan het zelfs drie tot vier jaar duren voordat alles operationeel is. Daarom kijken we eerst naar de huidige data en analyseren we die samen met de klant. Daarna extrapoleren we naar de toekomst. Wat daar heel belangrijk in is, is schaalbaarheid. Veel systemen van vandaag zijn schaalbaar. Denk aan AMR-systemen of AGV-systemen. Door meer robots toe te voegen kun je de capaciteit verhogen. Ook opslagcapaciteit kun je uitbreiden door extra stellingen of bakken toe te voegen. Zo kun je een systeem bouwen voor de situatie van vandaag en later opschalen richting bijvoorbeeld 2030.
[23:43] Kleine automatiseringsstappen en software
Ferdi den Bakker: Binnen deze podcast heb je ook wat vrije spreektijd. Wat zou je graag nog willen toevoegen?
Peter De Henau: We hebben het vooral gehad over grote geautomatiseerde systemen. Wat minder bekend is, is dat Schäfer ook veel producten levert voor manuele magazijnen. Denk aan rekken, shelves en kunststof bakken. Die gebruiken we ook in geautomatiseerde systemen, maar ze worden net zo goed gebruikt in volledig manuele magazijnen. Tussen die twee zit een groot tussensegment waarin je met dezelfde producten kleinschalige automatisering kunt opbouwen. Dat maakt het mogelijk om klanten te volgen in hun evolutie. Je kunt beginnen met manuele systemen en later doorgroeien naar goods-to-person oplossingen. Wat we nog niet hebben besproken is software. Elk systeem valt of staat met software, zoals een WMS of warehouse control software. Die software stuurt alle processen aan, zowel in manuele als in geautomatiseerde magazijnen.
[26:09] Afsluiting van de podcast
Ferdi den Bakker: Dit was alweer het einde van deze podcast. De tijd vloog voorbij. Het is een interessant onderwerp waar veel bedrijven nu mee bezig zijn. Willen we een stap zetten? Kunnen we een stap zetten? Hoe gaan we dat doen? Schaarste aan personeel speelt daarbij een rol en automatisering kan helpen om intralogistieke processen efficiënter te maken. Hoe vond je het gaan, deze podcast?
Peter De Henau: Het was een aangenaam gesprek. In zo’n podcast besef je ook hoeveel aspecten er eigenlijk bij intralogistiek komen kijken. Een intralogistiek proces is niet in een half uur samen te vatten. Onze verkooptrajecten duren vaak langer dan een half jaar of zelfs anderhalf jaar. Er zijn veel facetten en details waar je rekening mee moet houden voordat je tot een goed resultaat komt.
Ferdi den Bakker: Bedankt voor het luisteren naar deze podcast. Wil je meer gesprekken beluisteren zoals dit? Ben je ook bezig met intralogistieke automatisering of heb je interesse in logistieke onderwerpen? Meld je dan aan voor de podcast Tussen de Stellingen van Warehouse & Logistiek.
