Flexibiliteit, energiebeheer en ruimtegebruik hertekenen speelveld
Op 24 maart 2026 organiseerde SPRYG in het Antwerpse Havenhuis de vijftiende editie van Logistiek Vastgoed België. Tijdens deze druk bijgewoonde studienamiddag – gemodereerd door Christophe Wuyts (Head of Industrial Agency bij Ceusters Vastgoed) – werd duidelijk dat de sector zich op een kantelpunt bevindt. Waar logistiek vastgoed vroeger relatief voorspelbaar was, zorgen geopolitieke verschuivingen, technologische evoluties, energie-uitdagingen en een groeiend ruimtegebrek vandaag voor een complexere realiteit.
Volgens Johan Beukema, managing partner bij Buck Consultants International, maken klassieke, wereldwijd georganiseerde toeleveringsketens steeds vaker plaats voor regionale en flexibele netwerken. Bedrijven brengen productie en distributie dichter bij hun afzetmarkten, om op die manier hun supply chains robuuster en minder kwetsbaar te maken voor internationale verstoringen.
Hierdoor zien we een verschuiving van statische naar dynamische supply chains, waarbij data, digitalisering en continue monitoring centraal staan. Voor Europa betekent dit een herschikking van logistieke stromen. Centraal- en Oost-Europa winnen aan belang, terwijl West-Europa onder druk staat door hogere kosten en een beperkt aanbod aan beschikbare bouwgrond voor logistieke projecten.


De gevolgen van die ruimtedruk zijn het duidelijkst zichtbaar in stedelijke omgevingen. De sterke groei van e-commerce botst er op fysieke en organisatorische beperkingen, wat leidt tot inefficiënte en weinig duurzame last mile-distributie. Prof. Dr. Heleen Buldeo Rai (VUB) wees op het potentieel van stedelijke logistieke hubs, zoals die al bestaan in steden als New York, Parijs en Amsterdam. Door leveringen te bundelen en dichter bij de eindgebruiker te organiseren, kunnen transportbewegingen worden verminderd. Dat vereist een fundamenteel andere benadering van logistiek vastgoed, met meer aandacht voor verticale magazijnen, functiemenging en integratie in het stedelijk weefsel. Naast technische uitdagingen spelen ook beleidsmatige factoren een rol: zonder aangepaste regelgeving en ruimtelijke planning blijft de implementatie complex.
Energie is intussen uitgegroeid tot een kerncomponent van logistiek vastgoed. Volgens Robin Bruninx, CEO van Encon, zetten elektrificatie, de groei van datacenters en geopolitieke onzekerheid het Belgische elektriciteitsnet steeds meer onder druk. Netcongestie wordt daardoor een structureel probleem. Logistieke spelers worden daarom steeds vaker actieve energiebeheerders. Investeringen in eigen energieproductie, opslag en slimme sturing zijn noodzakelijk geworden. Zonnepanelen, batterijen en laadinfrastructuur maken integraal deel uit van nieuwe projecten. Hierdoor evolueert logistiek vastgoed van een louter operationele asset naar een energieplatform dat ook op dat vlak waarde genereert.

Naast energie en ruimte vormt ook arbeidskrapte een belangrijke uitdaging. Bedrijven worden geconfronteerd met een tekort aan personeel en zoeken naar manieren om hun processen efficiënter te organiseren. Jonathan Bytebier, sales manager bij Movu Robotics, benadrukte hoe automatisering daarbij een sleutelrol speelt. Innovatieve technologieën zoals 2D- en 3D-shuttlesystemen maken het mogelijk om zowel nieuwe als bestaande magazijnen te optimaliseren. Dankzij hun flexibiliteit en schaalbaarheid verlagen deze systemen de drempel tot automatisering.

De beperkte beschikbaarheid van ruimte voor logistieke ontwikkelingen in België liep als een rode draad doorheen twee afsluitende debatten. In een eerste panelgesprek, met onder meer Ivo van Hauten (VLAIO), Xavier Van Reeth (Montea) en Henri Van Bockxelaere (Weerts Group), werd duidelijk dat de effectief beschikbare ruimte in Vlaanderen nog schaarser is dan vaak wordt aangenomen. Beleidsmatig ligt de focus daarom steeds meer op efficiënter ruimtegebruik via herontwikkeling, functiemenging en strategische planning.
Voor bedrijven vertaalt zich dat in een groeiende nood aan flexibiliteit. Grote percelen op toplocaties zijn zeldzaam, waardoor activiteiten vaker geografisch worden gespreid. Tegelijk verschuift de aandacht van grootschalige nieuwbouw naar reconversie van bestaande sites. Binnen die context speelt energie opnieuw een doorslaggevende rol. Locaties met beschikbare capaciteit of mogelijkheden tot eigen productie worden aantrekkelijker, al blijft bereikbaarheid voor bepaalde gebruikers essentieel.

Ook in de Belgische mainports komt ruimte steeds meer onder druk te staan. Tijdens een tweede debat, met Fred Baert (North Sea Port), Dries Van Gheluwe (Port of Antwerp-Bruges) en Emilie Beusen (Brussels Airport Company), verschoof de focus van uitbreiding naar optimalisatie. Brownfieldontwikkeling wint aan belang, terwijl complexe vergunningsprocedures en internationale concurrentie extra uitdagingen creëren. Energie en duurzaamheid vormen daarbij een noodzakelijke transitie én een bepalende factor voor de toekomst van logistiek vastgoed.