warehouselogistiek.eu
nl
Hét platform voor interne & externe logistiek, supply chain en automatisering
Geopolitieke instabiliteit en de complexiteit van grensoverschrijdende handel zorgen ervoor dat Europese bedrijven meer nadruk leggen op douanebeheer. Interne expertise blijft echter ontoereikend om proactief te anticiperen op veranderingen en non-compliancerisico’s
Belangrijkste resultaten:
Wereldwijde handel wordt steeds complexer: geopolitiek, volatiele markten en een steeds groter wordend web van regelgeving maken douane- en handelscompliance tot een strategische prioriteit voor Europese bedrijven. Tegelijkertijd schieten interne capaciteit en specialistische expertise vaak tekort om gelijke tred te houden met ontwikkelingen. Dat is de belangrijkste conclusie van de tweede Strategic Radar Customer Survey 2026 van Customs Support Group (CSG). Voor dit onderzoek evalueerde Europa’s toonaangevende onafhankelijke aanbieder van douaneafhandeling en handelsoplossingen, de vragenlijsten van bijna 200 Europese productie- en retailbedrijven.
Douanebeheer verschuift steeds vaker van de backoffice naar de directiekamer: bijna 44% van de ondervraagde bedrijven geeft aan dat de douanefunctie belangrijker is geworden. 18,5% beschrijft dit als een aanzienlijke stijging in belang voor de organisatie. Dit toont aan dat bedrijven de toenemende complexiteit en volatiliteit van grensoverschrijdende handel op strategisch niveau serieuzer nemen.
De realiteit is echter iets gecompliceerder: hoewel het strategisch belang van douanebeheer toeneemt, ontbreekt het bij veel organisaties aan specifieke expertise en capaciteit. “Het onderzoek laat een paradox zien”, zegt John Wegman, CEO van Customs Support Group. “Douane- en handelscompliance is belangrijker dan ooit, maar veel bedrijven hebben te weinig personeel en reageren reactief in plaats van proactief. Dit is erg riskant in een geopolitiek instabiele omgeving. Externe handelsadviseurs en gespecialiseerde douaneagenten kunnen dit gat opvullen. Zij positioneren zich steeds meer als strategische facilitators op de lange termijn, in plaats van puur operationele leveranciers.”
Dankzij het groeiende strategische belang van douanebeheer, wordt de operationele douaneafhandeling in veel bedrijven uitbesteed: 70% van de ondervraagde Europese bedrijven heeft geen intern team voor douaneafgiften en vertrouwt op externe partners. Zelfs wanneer er wel interne teams zijn, zijn die meestal klein: ongeveer twee derde van de Europese bedrijven die zelf douaneaangiften afhandelen heeft hiervoor slechts maximaal vier voltijdmedewerkers in dienst. Maar ook die bedrijven werken meestal samen met externe partners.
Het gebrek aan specialistische douanekennis is de belangrijkste reden voor uitbesteding voor 38% van de respondenten. Een derde noemt een gebrek aan capaciteit als reden en iets minder dan 30% vindt uitbesteding kosteneffectiever. Daarnaast zijn er voordelen zoals toegang tot digitale oplossingen (22%), betere documentatiekwaliteit (19%) en ondersteuning bij snel veranderende regelgeving (18,5%).
Ondanks een tekort aan interne expertise is er een aanzienlijke terughoudendheid als het gaat om personeelswerving: hoewel 23% van de Europese bedrijven de afgelopen 24 maanden extra medewerkers heeft aangenomen op de afdeling douanecompliance, is slechts 6% van plan om nog meer mensen aan te nemen. 58% heeft helemaal geen uitbreidingsplannen.
Naarmate de spanningen rond tarieven blijven toenemen, is correcte goederenclassificatie essentieel voor het bepalen van invoerrechten en het begrijpen van de impact op de supply chain. Hoewel douaneaangiften vaak worden uitbesteed, blijft goederenclassificatie een interne verantwoordelijkheid: 60% classificeert goederen volledig intern, 20% combineert interne expertise met externe ondersteuning.
Slechts 30% heeft veel vertrouwen in de eigen goederenclassificatie, wat relatief laag is gezien het belang van de taak. Ook de controlemechanismen voor goederenclassificatie blijven beperkt: slechts een op de drie bedrijven controleert hun classificatie jaarlijks, terwijl een derde nog nooit een controle heeft uitgevoerd. Slechts 12% is van plan om dit jaar een evaluatie uit te voeren.
Als gevolg hiervan loopt meer dan de helft van de ondervraagde Europese bedrijven (56%) het risico op verkeerde classificatie, met mogelijk een enorme financiële en operationele impact als gevolg, zoals hogere kosten of douanecontroles. Sterker nog, 28% meldt deze gevolgen al eens te hebben ervaren. Een juiste goederenclassificatie is ook cruciaal om maximaal gebruik te kunnen maken van de, veelal nieuwe, handelsovereenkomsten.
“Deze discrepantie tussen verantwoordelijkheid en evaluatiepraktijk is zorgwekkend”, zegt John Wegman. “Bedrijven die classificaties eenmalig vaststellen en deze vervolgens niet regelmatig evalueren, creëren onnodige risico’s: van extra betalingen tot controles en operationele vertragingen of lopen commerciele kansen mis. Wanneer de interne capaciteit beperkt is, kan gedeeltelijke uitbesteding aan vertrouwde externe partners helpen om dit tekort aan te vullen.”
In vergelijking met vorig jaar speelt kunstmatige intelligentie dit jaar een minder prominente rol. Geen enkel bedrijf vertrouwt volledig op AI voor classificatie. Slechts 24% gebruikt AI regelmatig of incidenteel voor goederenclassificatie. Opvallend is dat 55% nog steeds afziet van de implementatie van AI voor deze taken.
“Deze terughoudendheid is terecht”, aldus John Wegman. “Goederenclassificatie heeft grote gevolgen voor de naleving van regelgeving, en organisaties willen niet het risico lopen dat een algoritme goederen verkeerd classificeert en enorme boetes veroorzaakt. Menselijke expertise, wat wij ‘echte intelligentie’ noemen, blijft de basis. Dat gezegd hebbende, kan AI bijvoorbeeld wel waarde toevoegen door gegevens te consolideren en analyses te ondersteunen, terwijl de uiteindelijke classificatiebeslissing wordt overgelaten aan ervaren menselijke specialisten.”
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne is en blijft de grootste externe belasting voor supply chains: 32% van de Europese bedrijven meldt directe gevolgen te ondervinden van dit conflict. Vlak daarachter volgt de crisis in de Rode Zee (23%) en het tariefconflict met de VS (21%).
Veel bedrijven maken zich dan ook zorgen over de toekomstige geopolitieke instabiliteit en onzekerheid. Op een schaal van één tot vijf ligt de mate van bezorgdheid rond de 3,1. Ongeveer een derde maakt zich zorgen of zeer veel zorgen.
Desondanks reageren veel bedrijven reactief: meer dan 42% heeft geen specifieke maatregelen genomen tegen geopolitieke spanningen en hun impact op de supply chain. Daarnaast heeft driekwart van de Europese bedrijven geen maatregelen genomen om de risico’s van tariefconflicten te beperken. In totaal zegt slechts 18% handelsonzekerheid proactief en met vooruitziende blik aan te pakken. Een derde reageert pas wanneer er significante problemen ontstaan en ongeveer 10% omschrijft hun aanpak als passief.
“Dit is niet houdbaar. In 2026 zal een reactieve aanpak niet langer haalbaar zijn”, waarschuwt John Wegman. “De druk van regelgeving, de intensiteit van handhaving en geopolitieke instabiliteit zal naar verwachting leiden tot meer proactieve en gestructureerde reacties. Organisaties die deze aanpak niet adopteren, lopen een hoger risico op non-compliance, hogere kosten en operationele verstoringen.”
Customs Support Group heeft in het vierde kwartaal van 2025 de Strategic Radar Customer Survey uitgevoerd onder 194 Europese importeurs en exporteurs. De online enquête richtte zich op vijf belangrijke thema’s:
De respondenten kwamen uit onder meer Italië, Nederland (elk 17,5%), Duitsland (16,1%), Polen (13,3%), België, de VS (elk 7%), Frankrijk en het VK (elk 5%). Respondenten zijn werkzaam in de logistiek (28,8%), douane (19,1%), management (14,6%) en inkoop (8%).
