Wie vandaag over toeleveringsketens spreekt, spreekt onvermijdelijk ook over geopolitiek. Handelsstromen, toegang tot grondstoffen en logistieke infrastructuur worden steeds minder uitsluitend door marktmechanismen bepaald, en steeds vaker door politieke en strategische keuzes.
Die vaststelling staat centraal in het nieuwe jaaroverzicht van supply chain expert Alex Van Breedam, gebundeld in de masterclass “From 2025 to 2026: Supply Chains in a World That Refuses to Stabilise”. De analyse toont hoe het toenemend belang van geopolitiek, in wisselwerking met andere krachten zoals technologie en klimaat, leidt tot structurele volatiliteit in supply chains, en waarom bedrijven veerkracht steeds explicieter moeten verankeren in hun strategische en bestuurlijke besluitvorming.
De masterclass analyseert de geopolitieke gebeurtenissen van 2025 door de lens van de toeleveringsketen. Van Breedam identificeert zeven structurele aanjagers van verandering — economische groei, geopolitiek, tarieven, klimaat, technologie, arbeidsmarkten en regelgeving — die vandaag rechtstreeks ingrijpen op supply chain beslissingen.
Die analyse wordt vertaald naar vier cruciale dimensies voor ondernemingen: volatiliteit, veerkracht, kosten en logistieke operaties.
Een centrale vaststelling is dat supply chains sinds 2025 steeds explicieter worden ingezet als beleidsinstrument. Importtarieven, handelsbeperkingen en strategische afhankelijkheden sturen niet alleen handelsstromen, maar beïnvloeden ook investeringsbeslissingen, netwerkstructuren en locatiekeuzes. Toegang tot schaarse grondstoffen, energie en logistieke infrastructuur komt onder toenemende druk te staan door geopolitieke spanningen, militarisering en verschuivende machtsblokken.
Die ontwikkelingen leiden tot een bijna structurele vorm van volatiliteit in toeleveringsketens. Vooral tarieven bleken in 2025 een belangrijke bron van onvoorspelbaarheid. De klassieke Oost-West goederenstromen raakten ernstig verstoord, onder meer doordat China een aanzienlijk deel van zijn export richting de Verenigde Staten heeft omgeleid naar Europa.
Meer dan de helft van de bedrijven zag daardoor zijn supply chain kosten met 10 tot 15 procent stijgen. In de Verenigde Staten gingen sinds de invoering van nieuwe tarieven bovendien meer dan 1,2 miljoen supply chain jobs verloren.
“Supply chains functioneren niet langer binnen een stabiele economische omgeving,” stelt Van Breedam. “Instabiliteit is de context geworden, niet de uitzondering.”
Sinds de coronapandemie volgen verstoringen elkaar in snel tempo op. Volgens Van Breedam volstaat het niet langer om elke crisis afzonderlijk te beheersen. Ondernemingen moeten een structurele strategie voor supply chain veerkracht ontwikkelen, aangestuurd vanuit het hoogste bestuursniveau.
Waar de supply chain-functie vroeger vooral draaide rond transport en distributie, is ze vandaag uitgegroeid tot een sleutelfunctie binnen de onderneming. Beslissingen over energie- en grondstoffenaankoop, netwerkarchitectuur, voorraadbeleid en strategische partnerschappen hebben immers directe gevolgen voor zowel continuïteit als concurrentiekracht.
Investeringen zullen daarom steeds vaker worden afgewogen in termen van een expliciete ‘veerkrachtkost’: de prijs die organisaties bereid zijn te betalen om schokken op te vangen.
De vooruitzichten voor 2026 blijven volgens de analyse onzeker, zeker in Europa. Economische groei staat onder druk en de volatiliteit zal eerder toenemen dan afnemen. Risico’s die zich in 2025 al manifesteerden — onder meer op het vlak van geopolitiek en klimaat — zetten zich onverminderd door.
Van Breedam formuleert negen aanbevelingen om bedrijven beter te wapenen tegen die toenemende volatiliteit en onvoorspelbaarheid. De kern daarvan is een verschuiving naar meer veerkracht en snellere, slimmere besluitvorming. In een structureel moeilijke omgeving kunnen performante organisaties net sneller een competitief voordeel uitbouwen, terwijl andere dreigen achterop te raken of zelfs volledig te verdwijnen.
De masterclass bestaat uit een videopresentatie, een podcast en een uitgebreid geschreven rapport en is vrij toegankelijk via: https://iscn.academy/from-2025-to-2026/